woensdag 12 maart 2014

Adam Smith

Adam Smith



Adam Smith leefde van 1723 tot 1790. Hij was een Schotse moraalfilosoof en econoom. Economie was in die tijd nog erg ontwikkeld en Adam Smith wordt dan ook beschouwd als de grondlegger van de economische wetenschap zoals we die nu kennen. In 1776 publiceerde Adam Smith het later beroemd geworden boek "Wealth of Nations". Dit boek heeft grote invloed heeft gehad op de ontwikkeling van het economisch denken.

Smith pleit er in zijn boek voor de mensen vrij te laten in hun handelen. In zijn optiek is het zo dat terwijl iedereen zijn eigen belang aan het nastreven is, het gemeenschappelijk belang hierdoor het beste wordt gediend. Deze economische benadering wordt wel het klassiek liberalisme genoemd. Een onzichtbare hand ('invisible hand zegt Smith') zorgt er bij het klassiek liberalisme voor dat het economisch systeem een zo groot mogelijke welvaart tot stand brengt. Deze welvaart komt dan aan iedereen ten goede.

Adam Smith gaf een beroemd voorbeeld dat we later nogal eens tegenkomen. Namelijk het voorbeeld van de speldenfabriek. Hierbij demonstreert hij hoe arbeidsverdeling tot een grotere arbeidproductiviteit leidt. Voor het maken van een speld zijn een aantal handelingen noodzakelijk. Denk aan het trekken van de draad. Het afknippen van de draad. Het plaatsen van de kop en het slijpen van de punt. Als één persoon al deze handelingen om een speld te maken zelf moet verrichten dan zou zijn productie erg laag zijn omdat hij steeds om moet schakelen en steeds nieuwe gereedschappen moet pakken. Maar als iedereen zich toelegt op één onderdeel van het productieproces dan kan het resultaat worden verhonderdvoudigd.

Of het plezier in het werk van de speldenmaker er erg op vooruitgaat is natuurlijk sterk de vraag. Daarom is in veel branches waar men naar kwaliteit streeft deze sterke arbeidsverdeling in de loop der tijd weer losgelaten.


De invisible hand van Adam Smith


Adam Smith hanteerde de term invisable hand om de krachten te beschrijven die de markten draaiend houden in een volkomen vrije markt van schaarse goederen, gebaseerd op het kapitalistische systeem. Adam Smith gaat er daarbij van uit dat ieder individu uiteindelijk probeert om een maximale eigenbelang na te streven.

De noodzakelijke interactie tussen de spelers op de markten zorgt voor uitwisseling van goederen en diensten. Deelname aan dit geheel garandeert een beter eigenbelang dan wanneer er niet deelgenomen wordt. De markt die ontstaat op basis van deze uitgangspunten is dusdanig ideaal dat er geen enkele vorm van sturing of controle meer noodzakelijk is.

Het wederzijds belang is zo groot dat iedereen er vanzelf aan meewerkt om het geheel optimaal in stand te houden. Deze invisible hand stuurt dus de markt