woensdag 4 september 2013

aandeelhouder

Aandeelhouder

De aandeelhouder is de bezitter van een aandeel waardoor hij economisch mede-eigenaar van een vennootschap wordt. Dit wil meestal niet zeggen dat het aandeel inderdaad fysiek bij deze aandeelhouder aanwezig is, dit zal tegenwoordig zelfs zelden 9of nooit meer het geval zijn. In het algemeen zal het aandeel gewoon een regel op een effectenrekening zijn.

Juridisch gezien wordt het deel in het bedrijf van de aandeelhouder niet bepaald door de koers van het aandeel of wat hij er voor betaald heeft maar door de nominale waarde. Ook rechten van een aandeelhouder zoals het dividend worden naar rato van de nominale waarde uitgekeerd.

We maken bij aandeelhouders onderscheid in middellijke aandeelhouders en onmiddellijke aandeelhouders.

Verplichtingen aandeelhouder

De enige plicht die een aandeelhouder heeft is het volstorten van het aandeel, ofwel het betalen van het volledige nominale bedrag. Dit volstorten kan eenmalig geschieden maar ook in gedeelten, waarbij de aandeelhouder een oproep ontvangt om de storting te voldoen. Dit kan overigens alleen bij aandelen op naam, dus niet met de aandelen die we normaal gesproken dagelijks op de beurs verhandelen.

Aandeelhouder als boosdoener

Aandeelhouders behoren tot de stakeholders van de onderneming, dus tot de betrokkenen bij de onderneming. Door sommigen worden de aandeelhouders wel eens gezien als de bron van alle kwaad als er bij een onderneming iets mis gaat.

In de tijd van de kredietcrisis werd door de media veelvuldig gewezen naar "de aandeelhouder" die door zijn hebzucht en roep om snelle korte-termijn winsten de crisis voor een groot deel had veroorzaakt.

Mening aandeelhouder

Opmerkelijk daarbij is dat de mening van aandeelhouders vaak nauwelijks een gewicht in de schaal legt tenzij het een hele grote en hele machtige aandeelhouder betreft die ook nog goed de weg weet in het informele circuit. Particuliere beleggers zullen het in het algemeen kunnen vergeten. Niet alleen hebben zij vaak geen aandelen maar certificaten zonder stemrecht, maar ze zijn ook domweg te klein of om het nog onprettiger te zeggen, domweg niet belangrijk.

Vertegenwoordiging

Wat we nog wel eens zien is dat kleinere aandeelhouders zich verenigen en een vertegenwoordiger op de aandeelhoudersvergadering aanstellen.De VEB vinden we regelmatig in deze rol terug.

Conflict aandeelhouder en bestuurder

Als een bestuurder van een vennootschap faalt is het voor de aandeelhouders lastig om deze aan te pakken. De aandeelhouder kan in een dergelijk geval eigenlijk alleen de vennootschap zelf ter verantwoording roepen en hopen dat deze op haar beurt de bestuurder op de verantwoordelijkheden wijst. In de praktijk betekent dat dat een bestuurder van een vennootschap zichzelf aan moet pakken. Het behoeft geen toelichting dat dit niet snel zal gebeuren. Hierop is nog wel een uitzondering mogelijk namelijk indien de bestuurder een specifieke zorgvuldigheidsnorm jegens die aandeelhouder heeft geschonden. In dat geval kan de bestuurder toch rechtstreeks door die aandeelhouder aangesproken worden.

informatievoorziening aandeelhouder

Nog een belangrijk punt is de informatievoorziening: In beginsel hebben aandeelhouders geen toegang tot of zomaar recht op alle informatie en documentatie van de vennootschap waarvan zij aandelen bezitten, waardoor er een onbalans in de informatievoorziening kan ontstaan. Indien de vennootschap echter bijvoorbeeld grote beslissingen moet nemen, bijvoorbeeld op het financiële vlak dan hebben de aandeelhouders recht op alle informatie die van belang is om daar een weloverwogen oordeel te kunnen vormen en adequaat te kunnen stemmen in de vergadering van aandeelhouders.

werknemer is aandeelhouder

Een probleem met verschillende belangen kan ontstaan als een werknemer tegelijkertijd aandeelhouder is.Bijvoorbeeld een bonus of loonsverhoging voor deze werknemer komt ten laste van de winst (het dividend) van de aandeelhouder. Omgekeerd kan het in het belang van de aandeelhouder zijn om een bedrijf op te splitsen maar dat kan wel eens ten koste van de werkgelegenheid gaan. Daarom maakt men in dit soort gevallen nog wel eens gebruik van speciale aandelen met aangepaste rechten.

Administratiekantoor als aandeelhouder

Bij certificering oefent een administratiekantoor ook het stemrecht uit van niet-aanwezige beleggers in de certificaten. Omdat de opkomst bij aandeelhoudersvergaderingen bijna nooit boven de 50 procent uitkomt, heeft het administratiekantoor daarmee meestal de doorslaggevende stem bij alle beslissingen.

Wel actieve aandeelhouders zijn machteloos.

Aandeelhouders, die sinds de introductie van de code Tabaksblat voor goed ondernemingsbestuur, steeds meer zeggenschap hadden gekregen, wordt nu tenminste voor een deel de verantwoordelijkheid voor bijvoorbeeld de kredietcrisis in de schoenen geschoven door het bestuur van banken. Ook de commissie Maas had voorjaar 2009 zware kritiek op de rol van de aandeelhouders. Volgens deze commissie zouden aandeelhouders in de afgelopen jaren niet tegen het roekeloze gedrag van bestuurders zijn ingegaan. Nog sterker geformuleerd: met het kortetermijndenken van de aandeelhouders zouden ze bestuurders tot dat verkeerde gedrag hebben aangezet.

In vroeger jaren werd een aandeelhouder ook wel een actionist genoemd. Dit woord wordt voor zover bekend niet meer gebruikt.

Tot slot worden aandeelhouders gezien als achtergestelde crediteuren. Mocht een bedrijf in de problemen komen dan zijn ze het laatst aan de beurt bij het terugbetalen van de schuldeisers wat er in de praktijk op neerkomt dat er meestal nog maar erg weinig tot niets te halen valt.


Vertalingen aandeelhouder

Engels:    Shareholder / stockholder
Spaans:    Accionista(Sp.)
Italiaans: Azionista(It.) 
Duits:     Aktionär / Anteilseigner
Frans:     Actionaire