woensdag 4 september 2013

aandeel

aandeel



In het algemeen gesproken is een aandeel een deel van een gezamenlijke eigendom, bijvoorbeeld een aandeel hebben in een nalatenschap, maar hier gaan we in op het aandeel in de financiële wereld.

Een aandeel is formeel een bewijs van deelneming in het maatschappelijk kapitaal van een onderneming waaraan bepaalde rechten bijvoorbeeld dividend en soms stemrecht verbonden zijn.

Ook kan het document bedoeld zijn, waarin dat recht is ondergebracht. In dat geval spreken we ook vaak van een aandeelbewijs.

Het is bij een aandeel niet noodzakelijk dat het een recht in een beursgenoteerde onderneming betreft.

Ook bijvoorbeeld een BV (Besloten vennootschap) kan aandelen uitgeven.

In theorie is de eigenaar (de houder) van een aandeel mede-eigenaar van de onderneming die deze aandelen uitgeeft.

Maar in de praktijk komt daar meestal niet veel van terecht. Dit wordt uitgebreider besproken bij aandeelhoudersmacht.

Er is meestal een beperkte mogelijkheid tot medezeggenschap, een recht op een deel van de winst, en een recht op een evenredig deel bij overschot bij liquidatie van de onderneming.



Op bovenstaand stukje van een oud aandeel zien we een aantal belangrijke zaken terug namelijk het maatschappelijk kapitaal van fl 500.000 en de nominale waarde van fl 500.

Ook het volgnummer ontbreekt niet.

We maken bij aandelen onderscheid in fysieke aandelen en girale aandelen.

In de praktijk wordt er tegenwoordig vrijwel uitsluitend met girale fondsen gewerkt, maar het is vaak wel mogelijk om over te gaan tot uitlevering.

Dan ontvangt u de echte waardepapieren , ook wel fysieke stukken genaamd.

Nog even samengevat: Een belangrijk aspect van aandelen is dat ze risicodragend zijn.

We zijn mede-eigenaar, dus als het bedrijf ten onder gaat, bijvoorbeeld bij een faillissement zal ons aandeel niets meer waard zijn.

Het risico is dus het verlies van waarde van het aandeel. En dat komt ook bij beursgenoteerde ondernemingen vaker voor dan we zouden wensen.

We lopen geen juridische risico's als mede-eigenaar, omdat bij een vennootschap die aandelen uitgeeft altijd de bestuurders verantwoordelijk zijn voor de genomen beslissingen en het beleid.



We lopen als bezitter van aandelen dus geen risico dat we bij faillissement geld bij moeten betalen om de schulden te vereffenen.

Overigens zei oud-ABN topman Kalff daar bij de commissie de Wit het volgende over: Ze (de aandeelhouders) zijn eigenaar van de aandelen.

Het is aan het management om aan evenwichtige belangenverdeling te doen.

Kalff was van mening dat de macht te veel doorgeschoten naar de aandeelhouders.

Het selecteren en analyseren van aandelen

aandelenselectie is een vak apart. Erger nog, het is feitelijk praktisch onmogelijk.

Er bestaat geen enkele wetenschappelijk bewezen aanpak die op termijn meer succes garandeert dan het opgooien van een muntstuk en te kopen bij kop en te verkopen bij munt.

Aangezien bewezen is dat het voorspellen van koersen volkomen zinloos is, heeft een adviseur van een bank etc daarin dus weinig toegevoegde waarde al zullen alleen de oprechte dat toe durven geven.

Maar wat dan wel? Een prima aanpak is de strategie waarbij het grootste deel (tot 90%) van ons kapitaal risicoloos wordt belegd en de rest met juist een hoog risico.

Want als we ervan uitgaan dat aandelen onvoorspelbaar zijn, en we willen er wel het mogelijke rendement van, dan zullen we ons goed in moeten dekken. We zullen onze portefeuille dus moeten beveiligen dan wel verzekeren.

Gelukkig zijn er meerdere prima manieren om dat te doen.

En op dat punt kan een beleggingsadviseur heel nuttig zijn.

Om nog een misverstand te noemen: Beleggingsfondsen zijn in geen enkel opzicht veiliger dan aandelen.

Het enige voordeel ten opzichte van een aandeel is dat ze voor wat spreiding zorgen, maar elke portefeuille die uit minimaal 10 verschillende fondsen bestaat is wiskundig bewijsbaar even veilig.

Aandeel versus obligatie. Een essentieel verschil met obligaties (die net als aandelen gebruikt worden om kapitaal voor een organisatie te verzamelen, is dat bij aandelen het kapitaal nooit door de onderneming zelf terug betaald zal worden zoals bij een obligatie maar dat ze uitsluitend aan andere beleggers verkocht kunnen worden via de beurs.

Aaibaarheid van aandelen
Aandelen spreken voor heel veel beleggers veel meer aan dan obligaties.

Sommige aandeelhouders ontwikkelen een speciale band met "hun" aandeel dat soms op een manier wordt verdedigd die doet denken aan religieuze discussies waar niemand het gelijk kan halen.

Deze liefde voor een bepaald aandeel wordt nauwelijks door rationeel gedrag maar voornamelijk door dit soort sentimenten en emotie bepaald.

Je hoort dan ook wel eens beleggers het feit dat men een gestaag dalend aandeel niet verkoopt verdedigen met termen als "Ja, maar dit aandeel heeft zoveel geld voor mij verdiend".

Alsof het een zelfstandig denkend en handelend wezen is geworden.

Kwaliteitsaandeel
Het zogenaamde kwaliteitsaandeel mag onbeperkt duur zijn De discussie kan nog hoger oplopen als we het gaan hebben over kwaliteitsaandelen.

Volgens sommigen zijn dit de aandelen die niet kunnen verliezen, hoewel velen deze mening ten tijde van de kredietcrisis in 2008/2009 toch wel drastisch hebben moeten herzien.

Het probleem is meer filosofisch van aard.

Immers, als kwaliteitsaandelen zouden bestaan zou elke belegger deze willen hebben. Ook de pofessionele.

De aandelen van de tweede garnituur zouden wegzakken naar een peilloze diepte, terwijl de koersen van de kwaliteitsaandelen bij gebrek aan aanbod -niemand wil ze kwijt- tot in het oneindige door zouden moeten blijven stijgen.

Toch kunnen we altijd net zoveel van deze kwaliteitsaandelen kopen als we maar willen. Kennelijk is er toch altijd aanbod.

Er zijn altijd partijen in de markt die deze goudmijn toch kwijt willen. Kennelijk beschouwen zij deze aandelen toch niet echt als kwaliteitsaandelen.

Een andere mythe, die onder kenners veel gehanteerd wordt is dat "een aandeel altijd terugkomt".

Mensen die deze stelling aanhangen moeten altijd even met een grafiek van de Japanse effectenbeurs geconfronteerd worden.

Want de Japanse aandeelhouders wachten inmiddels al een jaar of 30 op het uitkomen van deze wijsheid, waarbij vele aandelen nog steeds op 25% van hun waarde uit die tijd staan.

Koersvorming van een aandeel

Dan is er nog het verschil tussen koersen en werkelijke waarde.

Dat laat zich het beste demonstreren aan de hand van een voorbeeldje.

Stel u heeft een bedrijfje, en besluit hier een vennootschap van te maken.

Het bedrijf is 1 miljoen waard en u geeft 1000 aandelen met een koers van 1000 euro uit.

Deze koers weerspiegelt nu exact de waarde die het aandeel heeft.

Nu komen er meer mensen die ook wel aandelen in uw bedrijf willen hebben.

Er zijn echter geen nieuwe aandelen meer beschikbaar.

En daarom gaat men proberen andere aandeelhouders te verleiden om hun aandelen te verkopen.

En dat doet die aandeelhouder alleen als hij meer winst kan maken dan met het vasthouden van het aandeel en het dividend innen.

Voor 1100 euro is hij dan wel bereid het aandeel aan u te verkopen.

En als u dat bedrag er voor over hebt, dan wordt de koers (gesteld dat het aandeel op een beurs wordt verhandeld) 1100 euro.

Het bedrijf is nu theoretisch 1000 x 1100 euro waard geworden. We zeggen wel dat beurswaarde nu 1.100.000 euro is.

Je kunt ook stellen dat als het bedrijf verder gelijk gebleven is, dat er nu in elk aandeel 100 euro lucht zit omdat men meer betaalt dan het bedrijf waard is.

Dit kan tot waanzinnige situaties leiden. Bijvoorbeeld het bedrijf Baan steeg in de jaren '90 zo snel dat de koers van het aandeel Baan tot 300 x de werkelijke waarde opliep.

Waarbij we er maar even aan voorbij gaan dat deze werkelijke waarde ook al geflatteerd was.

De enige rechtvaardiging voor aankopen is dan gelegen in de hoop dat je iemand zult vinden die zo gek is om nog meer voor te willen betalen.

En toen dat op een gegeven moment niet meer het geval was zagen we de koers van het aandeel Baan dan ook dalen tot enkele procenten van het hoogste punt. Uiteindelijk verdween het voor een paar dubbeltjes roemloos van de beurs


Pech? Nee, hier was nu een uitzonderlijk voorbeeld van iets in de aandelenwereld wat nu eens wel te voorspellen was. Maar zoals bij de meeste voorspellers: Bijna niemand luisterde

Uitgifte boven pari en het ontstaan van agio:

Wordt een aandeel duurder dan de nominale waarde uitgegeven, dan is er sprake van een zogenaamde een uitgifte boven pari. Een dergelijke uitgifte levert een agio op, zoals blijkt uit onderstaande openingsbalans waarbij 1000 aandelen met een nominale waarde van 100 zijn uitgegeven voor € 400,-

Door deze uitgifte boven pari is een agioreserve van €300.000 ontstaan



Een verouderd begrip voor een aandeel is een "action", wat we overigens nog wel in het Frans terugvinden.

Vertalingen aandeel


Engels:  Share 
         Stock
         common stock 
Duits:   Aktie 
         Anteilschein
Frans:   Action